Mavi ışık engelleyen gözlükler gerçekten işe yarıyor mu?

0
4
mavi ışık filtre, bilgisayar gözlüğü, dinlendirici gözlük, gözlük

Baş ağrısını durdurmaya yardımcı olduğunu ve geç kalkmanızı engellediklerini iddia ediyorlar, ama bu paraya değer mi?

Tüm hayatımız boyunca ekranlara baktık, ailemizin aldığı ilk bilgisayardan, okuldaki masa üstlerine, cep telefonu, tablet, notebook vb.lerine.

Ortalama bir ofis çalışanı yılda 1700 saatini bir bilgisayar ekranı önünde geçiriyor. Ayrıca ofisteyken cep telefonlarımızı da gün boyu kullanmaya devam ediyoruz.

Tüm bu ekran önünde geçen zamanlar, göz yorgunluğu, baş ağrıları ve uykusuzluk gibi vücudumuz ve zihnimiz üzerinde kötü etkiler yaratıyor. Bu problemlerle mücadele etmek için, göz yorgunluğunu gidereceğini, daha iyi uyumanıza yardımcı olacağını vaat eden, mavi ışık engelleyici (blue-light-blocking) gözlük olarak da adlandırılan bir bilgisayar gözlüğü alabilirsiniz.

Her gün saatlerce ekrana bakmak kötü mü?

Cevap ? Muhtemelen.

Doktorlar ve araştırmacılar, sürekli artarak büyüyen ekran önünde geçen zamandan kaynaklanan iki konuya odaklanıyor: Dijital göz yorgunluğu ve mavi ışığa maruz kalma.

Amerikan Optometrik Birliği’ne göre, dijital göz yorgunluğu “uzun süreli bilgisayar, tablet,      e-okuyucu ve cep telefonu kullanımından kaynaklanan bir göz ve görme bozukluğu problemidir”. Ayrıca bulanık görme ve göz kuruluğu, baş ağrıları ve boyun ağrıları olarakta kendini göstermektedir.

Bütün gün parlayan ekranlara bakarak, sayısız sorunlara yol açtığı söylenen mavi ışık dalgalarına da maruz kalıyoruz. Mavi ışığa maruz kalmanın gözlerinizi nasıl etkilediğine dair çelişkili kanıtlar var, ancak doktorlar ve yapılan araştırmalar bedenimizin doğal olarak izlediği geceleri dinlenme, gün içerisinde uyanık ve dikkatli kalma döngüsünü olumsuz etkilediği konusunda hemfikir. 

Mavi ışık nedir?

İnsanların görebileceği ışık, kırmızıdan mora kadar gökkuşağının tüm spektrumunu içerir. Bu spektrumda mavi ışık dalgaları var ve güneşin parlaklığını taklit eden mavi ışık, beynin kendini gün ortasında zannetmesine neden olur. Bu durum ise; beynin, uyku hormonu melatonini salgılamasını engeller, kişinin uykuya dalmasını zorlaştırır ve başka sağlık problemlerine yol açar.

Mavi ışık nerede vardır?

Herhangi bir görünür ışık kaynağı, güneş, dokunmatik ekranlar veya ampuller olsun, mavi ışık dalgaları yayar. Her gün güneşten bol miktarda mavi ışık dalgası alıyoruz, ancak hava karardıktan sonra hala birçok yapay kaynaktan almaya devam ediyoruz.

Mavi ışık uykuyu nasıl etkiler?

Güneş battığında, ortaya çıkan ışık eksikliği vücudumuzda uykudan sorumlu hormon olan melatonin üretimini tetikler.

Yapay ışığın ortaya çıkmasından önce, güneş uyku programlarımızı düzenlerdi. Ama bugün, bütün gün ve geceleri ışığa maruz kalıyoruz. Hava karardıktan sonra herhangi bir ışık dalgasına maruz kalmak vücudumuzun melatonin üretimini geciktirmektedir. Özellikle de mavi ışık dalgaları bu konuda çok etkilidir.

Peki telefonumun veya bilgisayar ekranımın bununla ne ilgisi var?

Floresan ve akkor ampullerle karşılaştırıldığında, LED’ler önemli miktarda mavi ışık vermektedir.

Ne yazık ki gün batımından sonra işlerimizi yapmak için kullandığımız akıllı telefon, tablet ve TV ekranlarında sayısız  LED kullanılıyor. LCD ekrana sahip dizüstü bilgisayarlar, tabletler ve cep telefonları ekranlarını aydınlatmak için LED kullanıyor.

Mavi ışık zararlı mıdır?

Bir çok yerde mavi ışığın, dijital göz yorgunluğuna neden olmasından bizi kör etmeye kadar bir çok probleme neden olabileceği söyleniyor. Bununla birlikte, gerçekte ne kadar zararlı olduğu (ya da olmadığı) hakkında çelişkiler mevcut. Amerikan Oftalmoloji Akademisi, güneş ışınlarından tüm gün mavi ışığa maruz kaldığımız için ekranlar tarafından verilen mavi ışığın göz hasarına neden olacağına dair bir kesin bir kanıt bulunmadığını söylüyor.

Güneş ışığından, bilgisayar ve diğer ekranlara nazaran daha fazla mavi ışık dalgasına maruz kaldığımız bilinmektedir. Bununla birlikte, AOA tarafından derlenen araştırmalarda, mavi ışığa uzun süre maruz kalmanın (bütün gün bilgisayar başında oturmak gibi) retina zedelenmesine, göz yorgunluğuna katkıda bulunabileceği belirtiliyor. 

Mavi ışık engelleyici gözlük nedir?

Mavi ışık engelleyen camlar, lenslerinde mavi ışığı engelleyen veya emen ve bazı durumlarda UV ışığının geçmesini engelleyen filtrelere sahiptir. Özellikle hava karardıktan sonra ekrana bakarken, bu gözlükleri kullanırsanız, sizi uyanık tutan mavi ışık dalgalarının etkisinin azalmasına yardımcı olabilir.

Satın alabileceğiniz birçok mavi ışık engelleyici gözlüğün, göz yorgunluğunuzu azaltmanıza yardımcı olacağını düşünüyoruz.

Çoğu, bilgisayar başında çalışırken gündüz, mavi ışığın ekranların bizi uyanık tutmasını önlemek için gece giyilmesi gerektiği anlamına gelir.

Mavi ışık engelleyici gözlük almalı mıyım?

Hava karardıktan sonra telefonunuza, bilgisayarınıza, tabletinize baktığınızda uykuya dalmakta zorluk çekiyoranız evet.

Mavi ışığın vücudumuzun melatonin salgılanmasını etkilediğine dair çok kanıt vardır, bu nedenle güneş battıktan uzun süre ekrana bakacaksanız, bu gözlüklerin koruyucu etkisinden fazdalanabilirsiniz.

Bununla birlikte, dijital göz yorgunluğunuz varsa ve yeni gözlüğünüze yatırım yapmadan önce denemeniz gereken kolay bir egzersiz vardır. 20-20-20 kuralını kullanın: 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca en az 10-20 metre uzakta bir şeye bakın.

Buradaki amaç, odaklanmanın ekranınızdan kopmasına yardımcı olacak, göz kaslarınızın gevşemesine ve göz yorgunluğunu gidermesine yardımcı olmasıdır.

Bilgisayar gözlüğü kullananlar, %100 emin olmasalarda, gözlerini günün sonunda daha az yorgun hissettiklerini belirtmektedirler.

Sonuç olarak;

Mavi ışık filtreli gözlüklerin faydalı olabileceğini düşünüyoruz. Ayrıca ekran rengini günün saatine göre ayarlamanızı (geceleri sıcak, gündüz parlak renkler gibi) tavsiye ediyoruz. Ek olarak mavi ışığı kesen uygulamaları kullanabilirsiniz. Ayrıca uzmanlar, uyumaya hazır olduğunuzda akıllı telefonlarınızdan bir miktar uzak kalmanızı tavsiye ediyor. 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here